Koordinatar: 60°23′37″N 5°19′49″E

Bergen domkyrkje er ei langkyrkje frå rundt 1150 i Bergen i Hordaland. Kyrkja er bygd i stein og har sideskip og skrudhus. Ho har vore domkyrkje sidan 1537.

Bergen domkyrkje
domkyrkje
Bergen domkirken.jpg
Land Flag of Norway.svg Noreg
Fylke Hordaland
Kommune Bergen
Kyrkjesamfunn Den norske kyrkja
Bispedøme Bjørgvin
Prosti Bergen
Arkitekt Christie & Blix (1880)
Teknikk Stein
Material Mur
Innvigd 1150
 - Vigd til St. Olav
 - Endringar Restaurert i 1880
Tårn Ved inngangen
Skip Bevart hovudskip, nytt sideskip 1880
Kyrkjegard Bevart kyrkjegard
Altar Kleberstein
Sitjeplassar 1 000
Diverse Glasmåleri

Bergen domkyrkje
60°23′38″ N 5°19′50″ E
Wikimedia Commons: Bergen domkirke

Kyrkja har 1000 plassar. Ho er 60,5 m lang og 20,5 m brei. Tårnet er 13 meter breitt medan koret er 13,5 meter breitt.

Interiør i domkyrkja.

HistorieEndra

 
Sideskipet.

Domkyrkja er bygd på restane av to tidlegare kyrkjer. Den eldste delen, som ein finn i murpartiet under vindauga i nordveggen, er bygd rundt 1150. Denne soknekyrkja, vigd til Olav den heilage, er omtalt i Soga om Kong Sverre.[1]

Under regjeringstida til Håkon Håkonsson blei det bygd eit fransiskanarkloster litt sør for kyrkja, som blei ein del av dette. Kyrkja brann i 1248 og 1270. Ho kunne brukast på nytt i 1301 etter at Magnus Lagabøte hadde gjeve støtte til gjenreisinga av bygget. Magnus Lagabøte blei også gravlagd i kyrkja.

Kyrkja brann nok ein gong i 1463/64 og låg i ruinar då ho blei domkyrkje i 1537. Kristkyrkja på Holmen i Bergen, som blei riven i 1531, hadde tidlegare vore domkyrkje. Biskop Gjeble Pederson sørgde for å få gjenreist tårnet og reparert skader på bygningen før han døydde i 1557. Dette tårnet var over midtskipet og blei erstatta av tårn i vestenden på 1640-talet, då kyrkja fekk si noverande form. Etter bybrannen i 1702 blei det og utført større restaureringsarbeid, og kyrkja blei ikkje teken i bruk igjen før 1743.

I 1880-83 utførte arkitektane Christie og Blix ei ny større ombygging. Sideskipet blei rive og bygd opp på nytt, med fire gotiske søyler. Ein ønska å gje kyrkja tilbake mellomalderstilen, og fjerna derfor rokokkointeriøret. Domkyrkja fekk også eit nytt alter i kleberstein.

 
Kanonkula i veggen.

Kyrkja har og eit minne frå Slaget på Bergens våg mellom engelske og hollandske skip i 1665, i form av ei kanonkule som sit fast i veggen.

KjelderEndra

LitteraturEndra

  • Lidén, Hans-Emil og Magerøy, Ellen Marie, Norges Kirker, Bergen Bind II, Oslo 1983, ISBN 82-05-14299-8 (bd.2)
  • Knudsen, Jacob Frode, Bergen Domkirke 700 år, Bergen 2001

BakgrunnsstoffEndra