Springaren Jondølen er spela i mange variantar i Telemark, Hallingdal, Numedal og Valdres. Slåtten er tolleg gamal, og det tonale stoffet er særmerkt. Slåtten er og særmerkt ved at slåtteformene er spela på tre ulike felestille: Forstemt (G-C-A-E), nedstilt bass (G-D-A-E) og Oppstilt bass (A-D-A-E). Det er ei statistisk opphoping av variantar frå Telemark, og slåtten har vore nytta av Håvard Gibøen og Gamle Hans Fykerud. Namnet Jondølen er knytt til Jondalen i Buskerud, og det høyrer ei vise til slåtten, Jondalsvisa, ei friarvise som var mykje nytta av Talleiv Røysland.

Jondølen har vore mykje nytta i Seljord, og noko tyder på at Jon Kjos har kjend ei form av han.

I Valdres heiter slåtten gjerne Sylkjegulen, og er i tradisjon etter Ulrik Jensestogun. Olav Moe meinte det var Bendik i Nøen som hadde laga slåtten. Valdresforma fekk eit oppsving i popularitet for nokre år sidan.

Tonaliteten i slåttane er jamt over gamal og fylt med blåtonar. Dette gjev slåttane alderdommelege og noko mystiske. Under utføringa av slåttane kan det vera viktig å ta vare på dette preget.

Variantgruppa

endre

Variantgruppa står som nr 525 i hardingfeleverket, medan valdresforma sylkjegulen er trykt opp som nr 174 (sytten variantar i alt). Sju av formene frå Telemark er spela på nedstilt bass, og sameleis er formene frå Hallingdal og Valdres. Utgangspunktet for desse slåttane kan vera Gamle Hans Fykerud. Fire former er spela på forstemt (Knut Vågen, Gunnulv Borgen, Eivind Groven og Johannes Dale). Desse slåttane er truleg Gibø-tradisjon. Tre variantar er spela på vanleg oppstilt bass. Desse er for det meste knytt til Numedal, og er forma ut som Tvibeitslåttar.

  • 174: Springar etter Jensestogun, Bendik i Nøen eller Sylkjegulen, etter Olav Moe, Nord-Aurdal [1][daud lenkje]. Nedskrift Eivind Groven 1961 etter opptak i NRK (G 1394). Olav Moe sa ”det er berre ein einaste ein som er den rette sylkjegulen, og det er denni”. Han meinte Bendik i Nøen skulle ha laga slåtten. Første veket slenger inn på ein gregoriansk hymne. Nedstilt bass. Bendik lærde bort slåtten til Ulrik Jensestogun før han for til Amerika.

525: