Wikipedia:Utvald artikkel

(Omdirigert frå Wikipedia:UD)
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er vald ut der.

Utvald artikkelEndra

Utvald artikkel   Kandidatar   Kalender

Arkiv: Utvalde artiklar: 200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021

Diskusjonar: 200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021



I dag er det onsdag, 22. september 2021Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Rubinstrupekolibri:

Rubinstrupekolibri (Archilochus colubris) er ein liten kolibri som hekkar i Nord-Amerika og er den einaste kolibriarten som regelmessig hekkar austom Mississippielva. Han er trekkfugl, dei fleste overvintrar i Mellom-Amerika.

Rubinstrupekolibriar lever einslege. Vaksne av denne arten kjem vanlegvis berre i kontakt med andre individ av arten for paring, og begge kjønn i alle aldrar forsvarer eit revir for å sikre tilgang på føde. Aggressiviteten blir størst på seinsommaren til tidleg haust når dei må feite seg for hausttrekket. Dette er viktig fordi dei som ein del av trekket, må flyge over Mexicogolfen. Det er ein prestasjon som lenge forbløffa forskarar, ettersom ei over 800 kilometer lang flyging utan stopp over hav tilsynelatande krev energi som langt overstig det som kroppsvekta til ein vaksen kolibri på 3 gram representerer. Seinare er det oppdaga at desse små fuglane nesten kan doble kroppsmassen sin som ei førebuing til å krysse Mexicogolfen. Den ekstra massen blir lagra som feitt, og han gjev fuglane nok energi for å gjennomføre denne fantastiske flyginga. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Progressiv rock:

Progressiv rock (prog eller progrock) er ein sjanger innan rock som utvikla seg på slutten av 1960-åra og tidleg i 1970-åra. Progressiv rock utvikla seg frå psykedelisk rock seint i 1960-åra, i ein periode då det vart stadig vanlegare å ta musikken eit steg vidare med eit breitt spekter av inspirasjonskjelder. Omgrepet har vore knytt til band som King Crimson, Yes, Genesis, Pink Floyd, Jethro Tull, Gentle Giant, The Moody Blues og Emerson, Lake and Palmer.

Progressive rockeband tøygde dei tekniske og komposisjonsmessige grensene i rockemusikken ved å ta musikken vidare frå den populære vers-refreng-baserte songstrukturen. I tillegg nytta ein ofte arrangement med element frå klassisk musikk, jazz og verdsmusikk. Instrumentalar var vanlege, medan songtekstane ofte var omgrepsmessige, abstrakte eller basert på fantasy. Progressive band gav stundom ut konseptalbum som ofte fortalde ei soge eller omhandla spesifikke tema. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkelEndra

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Oslos historiske murby har langt på vei blitt bevart gjennom 1900- og 2000-tallet.

65 % av befolkningen i Kristiania bodde i leiegård i 1910. Murbyen omfattet da mer enn 40 000 leiligheter, fabrikker, forretningsgårder og offentlige bygninger i lukkede, rette kvartaler. Denne bebyggelsesformen er godt kjent fra strøk som Grünerløkka og Frogner. Fra 1930-årene hadde kommunen planer for at hele strøk av murbyen skulle rives. Lite ble gjennomført: i 1930-årene ble Pipervika revet som del av rådhusreguleringen, i 1950- og 1960-årene ble Vaterland og Vestre Vika revet. Kommunens byfornyelse kom for fullt i gang fra 1978 og omfattet mer enn 11 000 leiligheter, flest på østkanten.

Vurderingen av leiegårdene skiftet i 1960- og 1970-årene, de ble nå sett på som en fleksibel og attraktiv boform, og i 1992 ble murbyen erklært som bevaringsverdig. I 2020-årene omfatter murbyen mellom 25 000 og 30 000 leiligheter; disse utgjør 20 % av alle boligene i indre by. Murbyen er helt dominerende på Grünerløkka og Sofienberg. Forretningsgårdene i mur er fortsatt et betydelig innslag i Kvadraturen og områdene nord for denne. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Bergmynte (Origanum vulgare) er den eneste naturlig viltvoksende arten i bergmynteslekta i Norge. Dette er en flerårig plante som er ganske vanlig i lokalklimatisk gunstige områder av Sør-Norge og som finnes spredt også lenger nord.

Planten er en velluktende krydderurt og kan brukes i matlaging. Den er velkjent i pasta og pizza. Krydderet oregano kommer fra denne planten. Bruk av bergmynte i mat og medisin har svært lang tradisjon, og kan føres tilbake til klassisk tid. De mange dialektnavnene kan tyde på at den også i Norge har lange tradisjoner som nytteplante. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkelEndra

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Neandertalere var fortidsmennesker, hvis spor er fundet i Europa og Asien. De opfattes enten som en egen art, Homo neanderthalensis, eller som en underart af Homo sapiens.

Arten anses for opstået for omkring 250.000 år siden og eksisterede frem til for ca. 25.000-30.000 år siden. Dele af neandertalernes genom lever dog videre i nutidens Homo sapiens.

Fra 1856 er der fundet skeletrester fra over 275 individer fra mere end 70 steder. Evolutionsmæssigt var neandertalerne menneskets nærmeste slægtninge. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Thomas Vinterberg (født 1969) er en dansk filminstruktør og manuskriptforfatter.

Han blev uddannet fra Den Danske Filmskole i København i 1993, hvor han dimitterede med kortfilmen Sidste omgang og han har siden instrueret flere store filmsuccesser såsom De største helte (1996), Festen (1998), Submarino (2010), Jagten (2012) og Druk (2020), hvilket har indbragt ham Oscar-, Golden Globe-, BAFTA, Cannes-, Bodil- og Robert-nomineringer og priser. Druk (2020) er den indtil videre største succes, da filmen modtog stor international anerkendelse, og i 2021 indbragte Vinterberg sin første Oscar for bedste internationale film samt en nominering for "Bedste instruktør" som den første dansker nogensinde.Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkelEndra

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Mass Effect 2 är ett actionrollspel utvecklat av Bioware och utgivet av Electronic Arts till Microsoft Windows och Xbox 360 i januari 2010, och till Playstation 3 i januari 2011. Spelet är uppföljaren till Mass Effect från 2007. Spelet utspelar sig i Vintergatan under 2100-talet, där mänskligheten blir hotad av en utomjordisk ras kallad Collectors. Spelaren antar rollen som Commander Shepard, en mänsklig elitsoldat som måste bygga upp och vinna lojaliteten hos en mångsidig grupp för att besegra fienden i ett självmordsuppdrag.

Bioware förändrade flera spelelement och lade ytterligare tonvikt på spelets tredjepersonsskjutaraspekter, såsom en begränsad ammunition och hälsa som återhämtas över tiden.

Mass Effect 2 blev en kommersiell succé och fick ett flertal utmärkelser, bland annat "Årets spel" på Academy of Interactive Arts & Sciences och "Bästa spel" på BAFTA Awards. Mass Effect 3 släpptes i mars 2012. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

The Last of Us är ett survival horror-spel i tredjepersonsskjutarformat utvecklat av Naughty Dog till Playstation 3 i 2013.

The Last of Us utspelar sig i USA i en postapokalyptisk framtid. Två personer: Joel och Ellie, samarbetar för att överleva sin resa västerut, över det som återstår av landet, för att hitta ett möjligt botemedel mot en svampsmitta som nästan förintat hela mänskligheten. Spelaren använder sig av skjutvapen, improviserade vapen och smygande för att försvara sig mot fientliga människor och zombieliknande varelser.

Mottagandet av spelet var till största delen starkt positivt och The Last of Us fick höga betyg av flera spelrecensenter som berömde spelets manus, röstskådespeleri, ljud, design, musik och grafik. Berättelsen fick också beröm för sin karaktärsteckning, undertext, utforskning av människans tillstånd och skildring av såväl kvinnliga karaktärer såväl som HBTQ-personer. Spelet anses av många spelrecensenter vara ett av de bästa datorspelen som någonsin skapats och det har vunnit flera utmärkelser, inklusive över 240 årets spel-utmärkelser.

En uppföljare, The Last of Us Part II, utgavs 2020. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 40Endra

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 41Endra

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki