Vondskap

Vondskap er eit abstrakt omgrep som kan visa til noko pinefullt og plagsamt eller det å ønska å gjera andre vondt.[1] Det kan også definerast som den ytterste rekkjevidden av å gjera gale[2] eller å mangla moral.[3] Det finst mange definisjonar av vondskap, såvel som analysar av motiva for det.[4] Element som ofte blir sett i samanheng med vondskap er likevel ubalansert oppførsel som omfattar formålstenlegheit, egoisme, ukunne og neglisjering.[5]

Eit av fem japanske måleri av 'Utryddinga av det vonde' viser Sendan Kendatsuba, ein vernar av buddhistisk lov, som overvinn vondskap.

I visse kulturar, særleg dei påverka av abrahamittiske religionar, blir vondskap gjerne sett på som ein dualistisk antagonistisk motsetnad til godskap, der det gode skal sigra over det vonde.[6] Vonde hendingar er gjerne følgjer av synd eller å vanvyrde Gud.[7] Det vonde kan personleggjerast med ein skikkelse som Djevelen, Satan, Iblis og så bortetter.[2]

I dharma-religionar er det gjerne slik at ein kan fri seg frå både det gode og det vonde gjennom å oppnå eining med verdsaltet. I kulturar påverka av buddhismen er både det gode og det vonde sett på som motsetningar som ein må fri seg frå gjennom å oppnå sunyata, tomheit frå dei.[6] I hinduismen er ikkje vondskap rekna som eit eige metafysisk prinsipp, men som noko som finst i lag med livet i verda, både i høve til menneske og tidsepokar (yuga). Liding og kosmisk uorden (adharma, mangelen på dharma) går ofte att i kampen mellom gudar (devaer) og demonar (asurarer).[8]

KjelderEndra

  1. «vondskap» i Nynorskordboka.
  2. 2,0 2,1 Bowker, John (2000), «Evil», The Concise Oxford Dictionary of World Religions, Oxford University Press, 
  3. «Evil». Oxford University Press. 2012. 
  4. Ervin Staub. Overcoming evil: genocide, violent conflict, and terrorism. New York, NY, USA: Oxford University Press, Pp. 32.
  5. Caitlin Matthews, John Matthews. Walkers Between the Worlds: The Western Mysteries from Shaman to Magus. Inner Traditions / Bear & Co, Jan 14, 2004. P. 173.
  6. 6,0 6,1 Paul O. Ingram, Frederick John Streng. Buddhist-Christian Dialogue: Mutual Renewal and Transformation. University of Hawaii Press, 1986. P. 148-149.
  7. Browning, W.R.F. (2009), A Dictionary of the Bible, Oxford University Press  Den ukjende parameteren |contribtion= vart ignorert (hjelp)
  8. Johnson, W. J. (2009), A Dictionary of Hinduism, Oxford University Press,  Den ukjende parameteren |contribtution= vart ignorert (hjelp)