Vasskjelde

stad der grunnvatn strøymer opp til jordoverflata
Ei vasskjelde i Rättvik i Sverige

Ei kjelde, ile, olle eller oppkome er ein stad der grunnvatnet kjem fram i dagen. Dei finst ofte i skråningar der eit lag med sand ligg på eit vasstett leirlag eller på fast berggrunn. Vatnet vert reinsa i grunnen, slik at kjeldevatnet ofte er betre drikkevatn enn innsjø- og elvevatn.

VarmekjelderEndra

Varmekjelder eller termer er vatn som kjem frå så store djupner at det vert varma opp av jordvarmen. I vulkanske område kan temperaturen i vatnet kome opp til kokepunktet, som i ein geysir

MineralkildeEndra

Ei mineralkjelde inneheld vatn med løyste salt frå dei bergartane det har passert, og vert ofte nytta som mineralvatn. Mange av desse kjeldene, til dømes i Aachen og Bad Ems i Tyskland, Karlovy Vary i Tsjekkia og Vichy i Frankrike er òg varme. I eldre tid vart kjelder rekna som heilage, særleg på grunn av dei helsebringande verknadane dei første med seg, som Olavskjelder.

SpringkjeldeEndra

Ei springkjelde er ei kjelder der vatnet spring opp frå jordoverflata, ofte med stor fart og med høgt trykk. Dei kan anten vere artesiske brønnar eller geysirar.

KjelderEndra