Opna hovudmenyen

Vitamin K er eit fettløselig vitamin. Bokstaven K står for koagulasjon (blodstørkning). Vitaminet vart oppdaga av den danske biokjemikaren Henrik Dam, som fekk Nobelprisen i fysiologi eller medisin i 1943 for si oppdaging.

Vitaminet finst i naturen i to former:

  • Fyllokinon (Fytomenadion) (kalla K1-vitamin) finst i grøne planter.
  • Menakinon (kalla K2-vitamin) produserast av bakteriar i tarmen.

EigenskaparEndra

Er delaktig i koagulering av blod.

Vitamin K2 er delaktig i opptak av vitamin D.

Teikn på mangelEndra

Mangel på vitamin K fører til auka blødningstendens. Stort inntak av vitamin A og vitamin E kan føra til vitamin K-mangel. Spedbarn kan ha vitamin K-mangel fordi tarmbakteriane ikkje produserer nok vitamin K enno. Dei får difor ofte tilført vitamin K på sjukehuset.

Teikn på for mykje K-vitaminEndra

Ein kjenner ikkje til nokre symptom eller andre plagar relatert til høgt inntak av Vitamin K. Ved bruk hjå nyfødde og spedbarn er det rapportert om symptom som gulsott, magesmerter, forstopping og utilpassheit. Det er ikkje funne noka klår årsak til desse plagene, men dei fleste av plagene vart heller ikkje rekna som alvorlege, og dei gjekk over utan handsaming.

Gode kjelderEndra

Grøne planter som salat, brokkoli og spinat inneheld mykje vitamin K1. Andre kjelder er meieriprodukt, kornprodukt, kjøt, frukt og mørk sjokolade. Vitamin K2 finst i fermentert ost og natto, ein japansk rett laget av fermenterte soyabøner. Vitamin K2 finst i naturleg form som menaquinone-7 (MK-7) og i syntetisk form som menaquinone-4 (MK-4). Det er gjort studium som indikerer at den naturlege forma av Vitamin K2 (MK-7) har høgare biotilgjengelighet i kroppen.[1]

KosttilskotEndra

Det finst ikkje offisielle, norske anbefalinger om inntak av vitamin K. Høgaste lovlege døgndose i kosttilskott er 200 mikrogram, lågaste er 25.

EUs byrå for næringsmiddeltrygd, EFSA, har godkjent at kosttilskott som inneheld K2-vitamin kan marknadsførast med påstand om positive effektar på beinhelse.[2] Forsking frå Universitetet i Oslo (UiO) viser at vitaminet K2 styrkar beinvevet ved betennelsar.[3] Det er likevel ikkje alle som held seg til dei godkjende helsepåstandane, og kosttilskott med vitamin K verta ofte marknadsført i strid med regelverket.[4] I 2014 fekk det norske selskapet TG Montgomery varsel om salsforbod dersom dei ikkje fjerna ulovlege helsepåstandar i marknadsføringa av sit K2-kosttilskott.[5]

ReferansarEndra

  1. «Comparison of menaquinone-4 and menaquinone-7 bioavailability in healthy women». Nutrition Journal. 11. 12. november 2012. ISSN 1475-2891. doi:10.1186/1475-2891-11-93. 
  2. «Millioner til kjøtt og grønnsaker - Matindustrien». Matindustrien (bokmål). 11. februar 2016. Henta 31. mars 2017. 
  3. «- Kroppen trenger mer vitamin K2». NHI.no (bokmål). Henta 31. mars 2017. 
  4. «K2 markedsføres med tvilsomme påstander». Legemiddelverket. 26.10.2014. 
  5. KAROLINE FLÅM (07.11.2014). «Populær «vidunderpille» får reklame-refs». VG.