Opna hovudmenyen

Mansisk morfologi gjev eit oversyn over bøyingssystemet til mansi.


SubstantivmorfologiEndra

Kasussystemet i nordmansi skil mellom substantiv og pronomen. Pronomena har eit dominerande grammatisk system (sjå nedanfor), mens substantiva har eit lokalkasusystem med nominativ, lokativ, lativ, ablativ, translativ og instrumentalis, altså med eit system der skilnaden mellom subjektet og objektet ikkje først og fremst blir uttrykt via kasus.

kasus sing. dual plural
nom. пут
put
путыг
putɪɣ
путэт
putət
lok. путт
putt
путыгт
putɪɣt
путэтт
putətt
lat. путн
putn
путыгн
putɪɣn
путэтн
putətn
abl. путнэл
putnəl
путыгнэл
putɪɣnəl
путэтнэл
putətnəl
trans. путыг
putɪɣ
- -
instr. путэл
putəl
путыгтэл
putɪɣtəl
путэтэл
putətəl

PronomenEndra

Personlege pronomen blir bøygd i person og tal, og i fem kasus: nominativ, akkusativ, dativ, ablativ og komitativ. Til skilnad frå for substantiv blir akkusativforma brukt til å markere det direkte objektet brukt, dativ tilsvarer lativ i substantivbøyinga, mens komitativsuffikset tilsvarer instrumentalis i substantivbøyinga.

Singular Dual Plural
1. Person 2. Person 3. Person 1. Person 2. Person 3. Person 1. Person 2. Person 3. Person
Nominativ am naη taw mēn nēn tēn mān nān tān
Akkusativ ānəm naηən tawe mēnmen nēnan tēnten mānaw nānan tānanəl
Dativ ānəmn naηənn tawen mēnmenn nēnann tēntenn mānawn nānann tānanəln
Ablativ ānəmnəl naηənnəl tawenəl mēnmennəl nēnannəl tēntennəl mānawnəl nānannəl tānanəlnəl
Komitativ ānəmtəl naηəntəl tawetəl mēnmentəl nēnantəl tēntentəl mānawtəl nānantəl tānanəltəl

VerbmorfologiEndra

I mansi kongruerer verbet med subjektet i tre personar og tre tal, og med det bestemte objektet i tre tal, singularis, dualis og pluralis. Verbet blir også bøygd i tempus (presens, preteritum), modus (indikativ, imperativ, Konditional-optativ, narrativ) og aktiv og passiv (Diatese).

Affiksrekkjefølgja for verbdanninga er: Verbstamme - (infinitiv) - (modus) - (passiv-markering) - tempus - person


Verb i mansisk blir bøygd i presens og preteritum, futurum blir markert med presens kombinert med tidsadverb, eller med hjelpeverbet pat- ('byrje').

Presens og bestemt konjugasjon (objektkonjugasjon) blir danna med verbstamme - presensmarkering - objektsuffiks - subjektssuffiks. Subjektsuffikset uttrykker person og tal (3 x 3 former), mensobjektsuffikset uttrykker berre tal (singularis, dualis, pluralis).

Konjugasjonstabell: χańiśt- ('lære')
Objekt Singular Dual Plural
Subjekt
SG 1. χańiśt-i-lə-m χańiśt-i-jaɣə-m χańiśt-i-janə-m
2. χańiśt-i-lə-n χańiśt-i-jaɣə-n χańiśt-i-jan(ən)
3. χańiśt-i-te-Ø χańiśt-i-jaɣe-Ø χańiśt-i-jane-Ø
DU 1. χańiśt-i-la-men χańiśt-i-jaɣ-men χańiśt-i-jan-men
2. χańiśt-i-lə-n χańiśt-i-jaɣə-n χańiśt-i-jan(ən)
3. χańiśt-i-te-n χańiśt-i-jaɣe-n χańiśt-i-jane-n
PL 1. χańiśt-i-lu-w χańiśt-i-jaɣ-uw χańiśt-i-jan-uw
2. χańiśt-i-lən χańiśt-i-jaɣə-n χańiśt-i-jan(ən)
3. χańiśt-ij-anəl χańiśt-i-jaɣ-anəl χańiśt-i-jan-(an)əl

Preteritum med ubestemt konjugasjon: verbstamme - preteritumssuffiks - personalsuffiks. Preteritumsmarkeringa er -s.

Singular Dual Plural
1. Person min-sə-m min-sə-men min-su-w
2. Person min-sə-n min-sə-n min-sə-n
3. Person min-(ə)s-Ø min-si-ɣ min-sə-t
  • Preteritum i bestemt konjugasjon: verbstamme - preteritumsmarkør for bestemt konjugasjon - personsuffiks
Objekt Singular Dual Plural
Subjekt
1. Person χańiśt-a-slə-m χańiśt-a-saɣə-m χańiśt-a-sanə-m

LitteraturEndra