Halley-stasjonen

(Omdirigert frå Halley forskingsstasjon)

Halley-stasjonen er ein stasjon driven av British Antarctic SurveyBruntisen som flyt på Weddellhavet i Antarktis. Stasjonen vert nytta til å studere jordatmosfæren. Målingar frå Halley førte til at ozonholet vart oppdaga i 1985.[1]

Halley-stasjonen
stasjon
MoonOverHalley5.jpg
Halley 5, vinteren 1999
Land Proposed flag of Antarctica (Graham Bartram).svg Antarktis
Stad Bruntisen
 - koordinatar 75°35′0″S 26°39′36″W
Administrert under Antarktistraktaten
Halley-stasjonen is located in Antarktis
Halley-stasjonen (Antarktis)
Wikimedia Commons: Halley Station

HistorieEndra

Halley vart opna i 1956, for Det internasjonale geofysiske året i 1957-58, av ein ekspedisjonen frå Royal Society. Bukta der ekspedisjonen valte å setje opp basen vart namngjeven Halley Bay, etter astronomen Edmond Halley. Namnet vart endra til Halley i 1977 sidan den opphavlege bukta hadde forsvunne etter endringa i isbremmen.

BygningenEndra

Det har vore fem Halley-basar så langt. Dei første fire vart alle gravlagd i snøen som samla seg opp og knust av isen, slik at dei ikkje lenger vart mogeleg å nytte. Forskjellige konstruksjonsmetodar er prøvd ut, frå uverna trehytter til ståltunnelar. Halley V har hovudbygningane bygde på stålplattformer som vert heva kvart år over overflata.

Ein arkitektkonkurranse vart utlyst av RIBA Competitions og British Antarctic Survey i juni 2004 for eit nytt design for Halley VI. Mange deltok og i juli 2005 vart vinnaren kåra, Faber Maunsell and Hugh Broughton Architects. Strukturen er heva opp på stålbein for å hindre snøoppsamling, men i motsetnad til Halley V har beina ski, som gjer at ein kan flytte bygningane på snøen.

Halley VI vart bygd i Cape Town i Sør-Afrika av eit sørafrikanske konsortium.[2][3] Dei første seksjonane vart frakta til Antarktis i desember 2007 og han stod ferdig i desember 2011.

På grunn av ein stor sprekk i isen som truge med å avskjera stasjonen frå hovudisen avgjorde British Antarctic Survey at dei skulle flytta Halley VI til ein ny stad sommaren 2016-2017.[4] Basen blei flytta 23 km lengre inn frå sprekka.[5]

Ein ny sprekk oppdaga 31. oktober 2016 førte til vidare uro, og BAS annonserte at dei ville evakuera staben sin frå staden i mars 2017 og halda dei unna gjennom den antarktiske vinteren.[6]

MiljøEndra

Temperaturane stig sjeldan over 0 °C på Halley, og temperaturar kring -10 °C er vanlege på solrike sommardagar. Om vinteren er temperaturen typisk under -20 °C men stundom ned til kring -55 °C.[1]

 
Polarlys over Halley 5 vinteren 1998

Vinden bles hovudsakleg frå aust og kraftig vind fører ofte til snøfokk som reduserer sikta til nokre få meter.

SkildringEndra

Om vinteren held vanlegvis 15 personar til på basen. Gruppa er vanlegvis isolert frå omverda frå slutten av februar til dei første flya når fram tidleg i november. Om sommaren, frå seint i desember til seint i februar, er det opp til 70 personar på basen.

KjelderEndra

BakgrunnsstoffEndra