Opna hovudmenyen

Lunner kyrkje

kyrkje i Lunner kommune

Koordinatar: 60°18′26.72″N 10°33′25.9″E

Lunner kyrkje er ei steinkyrkje frå 1100-talet som ligg på Lunnertoppen i Lunner kommune i Oppland.

Lunner kyrkje
kyrkje
Lunner church 2.jpg
Land Flag of Norway.svg Noreg
Fylke Oppland
Kommune Lunner
Kyrkjesamfunn Den norske kyrkja
Bispedøme Hamar
Prosti Hadeland og Land
Sokn Lunner
Fellesråd Lunner
Lengd Kor 15 1 m x 7 3 m m
Type langkyrkje
Periode Mellomalderdel romansk,
gotisk etter ombygging
av kor 12–1300-talet
Teknikk mur, tømmer
Material stein, tre
Innvigd Midten av 1100-talet (koret)
 - Vigd til Heilag-Olav
 - Endringar Påb. 1780. Rest. 1930/1987
Takryttar I vest
Kyrkjegard Ved kyrkja
Preikestol Av tre, Ivar Myrstuen 1990
Døypefont Kleberstein 1906
Altartavle Axel Ender 1904 e etter Adolph Tidemand («Oppstoda», frå Bragernes kyrkje)
Orgel Norsk Orgel- og Harmoniumfabrikk, 1969
Sitjeplassar 320[1]
Diverse Ti romanske figurar i sandstein frå 1100-talet på ytterveggene
Wikimedia Commons: Lunner church

Innhaldsliste

HistorieEndra

Lunner kyrkje vart bygd av stein og var opphavleg ei einskipa langkyrkje med eit rundt steintårn. På biletet er skipet i den opphavlege steinkyrkja delen til høgre.

I 1780-åra vart kyrkja bygd om til krosskyrkje, og det opphavleg runde kyrkjetårnet vart rive. Dei nyare delane er til venstre på biletet.

Dei nyare delane i tre vart restaurerte i 1987–1988, og då vart fundamentet til det runde steintårnet i vest avdekka – det einaste kjende runde kyrkjetårnet i Noreg. Over denne tårnfoten vart det etter restaureringa lagt eit glasgolv, slik at gjestar i kyrkja kan sjå den opphavlege konstruksjonen.

Den ytre diameteren på tårnet er 5,4 m. Det hadde inngang i vest, og det indre tårnrommet hadde ein diameter på berre 2,8 m.

Mellomalderdelen i stein er framleis ikkje restaurert.

SteinfigurarEndra

Utvendig er det ti uthogde figurar i veggane på den gamle delen av kyrkja. Den eine viser ei løve med gapande kjeft. Så følgjer ein kentaur som skyt med boge, på reileff 2. Relieff 3 viser ein mann som grip seg om skjegget med den eine handa.

Desse figurane er plasserte på sør- og austveggen av steinkyrkja, og på sakristiet. På kvar side av portalen finn vi to langsmale relieff. Det til høgre har to englar som bøyer seg mot kvarandre, og det til venstre tre mannsandlet omgitt av ei ranke.

Ein veit ikkje heilt kor dei har vore plassert opphavleg, men dei skal vere eldre enn det utvida koret. Det er sannsynleg at dei kan ha stått på det eldste koret og på vesttårnet. Relieffa er laga i sandstein, eit sjeldant materiale i dette området. Det er mogleg at det kan vere fleire skulpturar i grunnmuren. Ingen anna bygdekyrkje har så mange skulpturar i stein.

Ei segn fortel at Heilag-Olav skal ha starta byggearbeidet.

ReferansarEndra

BakgrunnsstoffEndra

  • Kleven, Marie Aybert; Wirstad, Inger Marit Echholt, m.fl. (2006). Lunner kirke i 850 år. En historisk oversikt. Lunner: Lunner menighetsråd. ISBN 82-303-0662-1. 
  • Ekroll, Øystein (1997). Med kleber og kalk, Norsk steinbygging i mellomalderen 1050-1550. Oslo: Det Norske Samlaget. ISBN 82-521-4754-2. 
  • Bugge, Anders (1932). «Lunner kirke». Hadeland. Bygdenes historie. I. Oslo: Nationaltrykkeriet. s. 223-239. 
  • Rasmussen, Alf Henry (1993). Våre kirker. Norsk kirkeleksikon. Kirkenær: Vanebo forlag. s. 582. ISBN 82-7527-022-7. 
  • Lunner kyrkjelege fellesråd
  • Kyrkjesøk
  • Bilete frå kyrkja
  • Vis Lunner kyrkje i kulturminnesok.no, nettstaden til Riksantikvaren