Opna hovudmenyen

Hjalmar Fredrik Gjertsen (6. juli 18854. juli 1958) var ein norsk skipskaptein, kanskje mest kjend som andrestyrmann på «Fram» på ferda til Antarktis med Roald Amundsen i 1910-1912.

Hjalmar Fredrik Gjertsen
Fødd 6. juli 1885
Porsgrunn
Død

4. juli 1958

Yrke oppdagar, flygar

Gjertsen vart fødd i Porsgrunn som son av skipsreiar Andreas Gjertsen. Som ein av dei beste elevane på Sjøkrigsskulen fekk han æra av å bere slepet til dronning Maud av Noreg under kroninga i Nidarosdomen i 1906. I tillegg til Sjøkrigsskulen gjekk han på kurs hos oseanografen Bjørn Helland-Hansen for å vere assistent under dei oseanografiske undersøkingane på den tredje Fram-ferda.

Gjertsen ønskte òg å delta på Endurance-ekspedisjonen med Ernest Shackleton i 1914, men permisjonssøknaden frå marinen tok for lang tid til at han nådde avreisa i tide. Permisjonen han fekk nytta han til å utdanne seg til flygar ved École d’aviation Deperdussin i Reims i Frankrike. Dette kom av at Amundsen ønskte å ha med seg fly og flygarar til ein ekspedisjon til Nordpolen. Han vart så flygar i Marinens Flyvevesen. I 1916 måtte han nødlande på vatnet mellom Drøbak og Steilene, men fekk berga både seg sjølv og flyet.

Han deltok så i hydrografiske undersøkingar på Svalbard i 1920-1921, og i 1925-1925 vart han styrmann og islos på kvalkokeriet «Sir James Clark Ross» under den første kvalfangstekspedisjonen til Rosshavet. Året etter var han sjef og styrmann på kvalkokeriet «N.T. Nilsen-Alonso» på den tredje ekspedisjonen til Rosshavet.

I 1929 ledet han ekspedisjonen med Michael Sars til Austisen, som for regjeringa skulle berge forliste selfangarar som hadde fått skutene sine skrudd ned i isen. I 1933-1935 var Gjertsen kaptein på ekspedisjonsskipet Jacob Ruppert på admiral Richard E. Byrds 2. Antarktis-ekspedisjon.

Under andre verdskrigen, frå 1943 til 1945 sat han som norsk offiser i tysk konsentrasjonsleir, men overlevde. Han vart etter krigen og fram til 1948 administrerande direktør ved Langesunds mekaniske verksted.

KjelderEndra