Sioux er eit siouxspråk som blir tala av rundt 20 000 siouxfolk i USA og Canada.[1] Det blir delt inn i tre hovudgrupper: Lakota (lakȟóta), vest-dakota (yankton-yanktonai eller dakȟóta) og aust-dakota (santee-sisseton eller dakhóta).

Sioux
Klassifisering: Sioux-catawbansk
 Siouxspråk
Bruk
Område: Sentrale Nord-Amerika
Siouxtalande i alt: 20 000[1]
Språkkodar
ISO 639-2: dkt, lkt

Folkegrupper som tradisjonelt har tala siouxspråk blir kalla siouxfolk. Desse igjen tilhøyrer gjerne stammar med namn etter kva språk dei snakker.

SpråkdømeEndra

Fonetiske skilnaderEndra

Tabellen under viser skilnader i uttale av ulike ord mellom ulike typar sioux og dei nærskilde nakotaspråka assiniboine og stoney, som ikkje er rekna som gjensidig forståelege med sioux.[2][3]

Sioux Assiniboine Stoney Forklaring
Lakota Vest-dakota Aust-dakota
Yanktonai Yankton Sisseton Santee
Lakȟóta Dakȟóta Dakhóta Nakhóta Nakhóda eige namn
lowáŋ dowáŋ dowáŋ nowáŋ å synga
bekrefting
čísčila čísčina čístina čúsina čúsin liten
hokšíla hokšína hokšína hokšída hokšína hokšín gut
gnayáŋ gnayáŋ knayáŋ hnayáŋ knayáŋ hna å lura (nokon)
glépa gdépa kdépa hdépa knépa hnéba å spy
kigná kigná kikná kihná kikná gihná å trøysta
slayá sdayá sdayá snayá snayá å smørja
wičháša wičháša wičhášta wičhášta wičhá mann
kibléza kibdéza kibdéza kimnéza gimnéza å bli edru
yatkáŋ yatkáŋ yatkáŋ yatkáŋ yatkáŋ å drikka
žé žé det

Skilnader i ordtilfangEndra

Siouxdialektane har store skilnader i ordforråd. Her har yankton-yanktonai meir til felles med lakota enn med santee-sisseton. Døme:[2]

Norsk forklaring Santee-sisseton Yankton-yanktonai Lakota
Nordleg lakota Sørleg lakota
barn šičéča wakȟáŋyeža wakȟáŋyeža
kne hupáhu čhaŋkpé čhaŋkpé
kniv isáŋ / mína mína míla
nyre phakšíŋ ažúŋtka ažúŋtka
hat wapháha wapȟóštaŋ wapȟóštaŋ
mann wičhášta wičháša wičháša
svolten wótehda dočhíŋ ločhíŋ
morgon haŋȟ’áŋna híŋhaŋna híŋhaŋna híŋhaŋni
å barbera kasáŋ kasáŋ kasáŋ glak’óǧa

BakgrunnsstoffEndra

KjelderEndra

FotnotarEndra

  1. 1,0 1,1 Dakota og Lakota ved Ethnologue.
  2. 2,0 2,1 Ullrich, Jan (2008). New Lakota Dictionary (Incorporating the Dakota Dialects of Yankton-Yanktonai and Santee-Sisseton). Lakota Language Consortium. s. 4. ISBN 0-9761082-9-1. 
  3. Parks, D. R.; DeMallie, R.J. (1992). «Sioux, Assiniboine, and Stoney Dialects: a Classification». Anthropological Linguistics 34 (1-4). 
  Denne språkartikkelen som har med USA å gjere, er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.