Sjå òg fisken lake
Lake- eller saltvasspumpe frå 1848 i Bad Kissingen (Tyskland)
Lake- eller saltvasspumpe frå 1848 i Bad Kissingen (Tyskland)

Lake (frå lågtysk 'ståande vatn, saltlake') er ei salt- eller sukkerløysing.[1] Sidan gammalt har det vorte brukt til preservasjon og konservering av matvarer. Saltlake blir mykje brukt til å ta vare på grønsaker, fisk og kjøt,[2] medan sukkerlake ofte blir brukt til konservering av frukt og bær.[3]

SaltlakeEndra

Saltlake er vatn som er metta eller nesten metta med salt (NaCl). Han kan nyttast til å bevare grønsaker, fisk og kjøt. Saltlake vert òg mykje nytta til å modne halloumi- og fetaost. Saltlake kan også vera den laken som oppstår når ein saltar mat, særleg kjøt og fisk.[2]

Sjølv om saltlake kan nyttast til bevaring på same måte som sukker eller eddik er han mykje betre å bruke under transport. Ved å tilsetje salt til vatn minkar dette frysepunktet til vassløysinga og ein kan med mykje større effektivitet transportere varer. Med ein saltkonsentrasjon på 23,3 vert frysepunkt til vatn minka til -21 °C (252,15 K).

Ved 15,5 °C (288,65 K) inneheld metta saltlake 26,4 %, medan han ved 0 °C kan innehalde 26,3% salt.

Saltlake i naturenEndra

Når sjøvatn frys til havis, vert saltet i vatnet skild ut og vatnet like omkring isen vert til saltlake. Saltare vatn har høgare tettleik enn mindre salt vatn, så dette kalde, salte vatnet er tungt nok til å søkke heilt til botn av havet og er medverkande til å drive havstraumane i havet. [4]

Salinitet i vatn basert på kor mange promille salt det inneheld
Ferskvatn Brakkvatn Saltvatn Saltlake
< 0, 0,5- 35 35 - 50 > 50

KjelderEndra

  1. «lake» i Nynorskordboka.
  2. 2,0 2,1 «saltlake». Store norske leksikon (på bokmål). 28. mai 2018. 
  3. «sukkerlake». Store norske leksikon (på bokmål). 3. september 2019. 
  4. Dennis L. Hartmann (1994). Global Physical Climatology. Seattle, Washington, USA: Academic Press. s. 196.