Leddormar

rekkje av dyr
(Omdirigert frå Leddmakk)
Leddmakkar
Systematikk
Rike: Dyr Animalia
Underrike: Bilaterale dyr Bilateria
Infrarike: Protostomia
Rekkje: Leddmakkar Annelida
Lamarck, 1809

Leddormar eller leddmakk (Annelida, frå annelus, 'lita ring') er ei rekke protostome dyr med ledda kropp. Rekka har namnet sitt av di dyra er bygd opp av ei rekkje einsarta ledd. Det finst om lag 15 000 beskrivne artar leddmakk, mellom dei meitemakken og iglene. Rekka femner dyr med ei lengd frå ein millimeter opp til tre meter.

Ein finn leddormar i dei fleste våte miljø, både på landjorda, i ferskvatn og ikkje minst i hava. Nokre leddormar er parasittar eller kan leva i mutualisme med andre artar.

Oppbygnad endre

Leddmakken er eit metamerisk dyr, det vil seie at han er bygd opp av ei rekkje heilt like segment. Kvart segment har sitt eige par med metanefridier (primitive nyrar) og ei eiga kroppshole som er skild frå førre og neste segment med eit såkalla septum - ei vevsvegg som stammar frå det såkalla mesoderme vevet. Leddmakk har eit lukka blodkarsystem med to hovudårer som går langs ryggen og buken langs heile kroppen.

Ulike typar leddormar endre

Det finst tre klassar leddmakk: Fleirbørstemakk (Polychaeta), Fåbørstemakk (Oligochaeta) og igler (Hirudinea). Dei to siste gruppene har eit magebelte som vert kalla Clitellum og som vert brukt ved formeiring.

  • Klasse: Polychaeta
    • Orden: Aeolosomatida
    • Orden: Psammodrilida
    • Orden: Scolecida (t.d. fjøremakk)
    • Orden: Nerillida
    • Orden: Spintherida
    • Orden: Phyllodocida (t.d. Nereis)
    • Orden: Eunicida
    • Orden: Amphinomida
    • Orden: Protodrilida
    • Orden: Sabellida
    • Orden: Terebellida
    • Orden: Spionida (t.d. Pygospio elegans)
  • Overklasse: Clitellata
    • Klasse: Oligochaeta
      • Orden: Lumbriculida
      • Orden: Opisthopora (t.d. meitemakk)
      • Orden: Haplotaxida
      • Orden: Enchytraeida
      • Orden: Tubificida
    • Klasse: Hirudinea (igler)
      • Underklasse: Branchiobdellidea
        • Orden: Branchiobdellida
      • Underklasse: Acanthobdellidea
        • Orden: Acanthobdellida
      • Underklasse: Euhirudinea
        • Orden: Rhynchobdellida
        • Orden: Arhynchobdellida

Bakgrunnsstoff endre