Opna hovudmenyen

Tang-dynastiet (kin. 唐朝; Tángcháo) var ei keisarslekt som hadde makta i Kina frå 618 til 906, unntatt tida 690-705. Dynastiet var grunnlagt av Li Yuan og hadde si største utstrekking under keisar Taizong si regjeringstid (626—649). Etter Tang-dynastiet følgde tidsperioden Fem dynasti og ti kongerike-tida.


Tang-dynastiet
Blank.png
618–906 Blank.png
Plasseringa til Tang
Kina under Tang-dynastiet rundt år 700.
Hovudstad Chang'an
(618–904)

Luoyang
(904-907)
Religion Buddhisme, taoisme, konfutsianisme, kinesisk folkereligion
Styreform Monarki
Historie
 - Oppretta 618
 - Opphøyrde 906
西安大雁塔
Pagode bygd i 652 i Chang'an (notida sin Xian)
Xi'anwildgoosepagoda2
Pagode bygd i 709
Kinesisk historie
Den kinesiske muren
Sanhuangwudi-perioden (mytologisk)
Xià-dynastiet
Shāng-dynastiet
Zhōu
Vår- og haustannaltida Austlege Zhōu
Dei stridande statane
Qín-dynastiet
Vestlege Hàn Hàn
Xīn
Republikken Kina (Táiwān)

Tang-dynastiet og det føregåande Sui-dynastiet utvikla seg frå føydalkultur til byråkratkultur, med vekt på strenge konfutsianistiske ideal.[1]

TidslinjeEndra

Den første keisaren i dynastiet tok makta i 618 etter at keisar Wang vart drepen av general Yuwen Huaji. Ei tidlegare keisarkonkubine, Wu Zetian, tok makta og styrte som keisarinne fram til til 705. Keisar Zhongzong tok så tilbake trona for Tang-dynastiet. Keisar Xuanzong, eit barnebarn av Wu Zetian, kom til makta i 712 og styrte i 43 år. Under han skal dynastiet ha vore på høgden av makta og den kulturelle utviklinga si.

I 751 tapte Tang-dynastiet slaget ved Talas mot abbasidane. Kinesiske soldatar som vart tekne til fange, røpte korleis papir vart laga i Kina. Dette var første gong kunnskapen om papirmaking spreidde seg vest for Kina.[2][3]

An Lushan-opprøret fann stad i 755–763.

Slutten av dynastietEndra

I tillegg til naturkatastrofar og aukande makt til jiedushi (militær-guvernørar) gjorde Huang Chao-opprøret (874–884) dynastiet svakare.[4]

Krigsherren Zhu Quanzhong drap keisar Zhaozong i 904, og han tok makta i 907 frå keisar Ai, den siste keisaren frå Tang-dynastiet .

KeisararEndra

KjelderEndra

  1. Ebrey, Walthall & Palais 2006, s. 91.
  2. Bai 2003, s. 242–243.
  3. Eberhard 2005, s. 183.
  4. Eberhard 2005, pp. 189–190.
Bibliografi
  • «Tang-dynastiet» i Caplex.
  • Bai, Shouyi (2003), A History of Chinese Muslim (bd. 2), Beijing: Zhonghua Book Company, ISBN 978-7-101-02890-4
  • Ebrey, Patricia Buckley; Walthall, Anne; Palais, James B. (2006), East Asia: A Cultural, Social, and Political History, Boston: Houghton Mifflin, ISBN 978-0-618-13384-0
  • Eberhard, Wolfram (2005), A History of China, New York: Cosimo, ISBN 978-1-59605-566-7

  Denne historieartikkelen som har med Kina å gjere er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.