Opna hovudmenyen

Chalkopyritt eller koparkis er eit tetragonalt mineral som består av kopar, jarn og svovel CuFeS2, med 34,6 % kopar. Mineralet er messinggult, ofte anløpt, sprøtt og med lågare hardleik enn pyritt (lèt seg risse med kniv.)

Chalkopyritt
Koparkis
Chalcopyrite-Quartz-237645.jpg
Tvilling chalkopyrittkrystall frå Camp Bird Mine i Ouray County i Colorado. Krystallet er kring 1 cm x 1 cm.
Generelt
KategoriSulfidmineral
Kjemisk formelCuFeS2
Strunz-klassifisering02.CB.10a
KrystallsymmetriTetragonal 42m – ulikesida
Einingscellea = 5.289 Å, c = 10.423 Å; Z = 4
Identifikasjon
Molekylvekt183.54
FargeMessinggul, kan ha iriserande lillaaktig mattheit.
KrystallformHovudsakleg disphenoid og liknar eit tetraeder, vanlegvis massive, og stundom botryoidale.
KrystallsystemTetragonal scalenoeder 42m
TvillingPenetrerande tvillingar
KløyvUtydeleg på {011}
BrotUjamn
FastleikSprø
Mohs hardleiksskala3.5
GlansMetallisk
StrekfargeGrønaktig svart
TransparensUgjennomsiktig
Spesifikk vekt4.1 – 4.3
OppløyselegheitOppløyseleg in HNO3
Andre eigenskaparMagnetisk ved oppvarming
Kjelder[1][2][3][4][5]

Chalkopyritt er det mest utbreidde koparmineral og ein av dei viktigaste koparmalmane. Det opptrer i ei rekkje ulike typar av førekomstar, ofte saman med pyritt, til dømes på dei norske kisførekomstar som Folldal, Løkken, Røros, Grong og Sulitjelma.

Sjå ògEndra

KjelderEndra

  • Chalkopyritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.
  1. Klein, Cornelis and Cornelius S. Hurlbut, Jr., Manual of Mineralogy, Wiley, 20th ed., 1985, s. 277 – 278 ISBN 0-471-80580-7
  2. Palache, C., H. Berman, and C. Frondel (1944) Dana’s system of mineralogy, (7th edition), v. I, 219–224
  3. http://www.mindat.org/min-955.html mindat.org
  4. http://webmineral.com/data/Chalcopyrite.shtml Webmineral.com
  5. Handbook of Mineralogy

BakgrunnsstoffEndra

  Commons har multimedia som gjeld: Koparkis