Radium

grunnstoff med kjemisk symbol Ra og atomnummer 88
88 FranciumRadiumActinium
Ba

Ra

Ubn
Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol,
atomnummer
Radium, Ra, 88
Kjemisk serie Jordalkalimetall
Gruppe, periode, blokk 2, 7, s
Tettleik, hardleik 5500 kg/m3, (?) (ikkje SI)
Utsjånad Sølvkvitt
Radium
Atomeigenskapar
Atommasse 226,0254 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna) 215 pm
Kovalent radius 145 pm
Ioneradius 143 pm (ladning: +2)
van der Waals radius (?) pm
Elektronkonfigurasjon [Rn]7s2
Elektron per energinivå 2, 8, 18, 32, 18, 8, 2
Oksidasjonstrinn (oksid) +2 (sterk base)
Krystallstruktur Kubisk romsentrert
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform Fast stoff
Smeltepunkt 973 K (700°C)
Kokepunkt 2010 K (1737°C)
Molart volum 41 cm3/mol
Fordampingsvarme 113 kJ/mol
Smeltevarme 8,5 kJ/mol
Damptrykk 100 000 Pa ved 1799 K
Ljodfart (?) m/s ved °C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet 0,9 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet 27,1 J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet 1 MS/m
Termisk konduktivitet 18,6 W/(m·K)
Ioniseringspotensial 509,3 kJ/mol
979,0 kJ/mol
Mest stabile isotopar
Iso-
top
Naturleg
førekomst
Halverings-
tid
 (ikkje SI)
NM NE MeV
(ikkje SI)
NP
226Ra (spor) 1602 år α 4,871 222Rn
228Ra (kunstig) 6,7 år β 0,046 228Ac
SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerkt

Radium er eit radioaktivt grunnstoff med kjemisk symbol Ra og atomnummer 88. Det høyrer til jordalkalimetalla i gruppe 2 i periodesystemet.

Eigenskapar

endre

Radium kan sjå nesten heilt kvitt ut, men blir svartare om ein utset det for luft.

Ein finn små mengder av stoffet i uranførekomstar. Den mest stabile isotopen av stoffet er Ra-226, som har ei halveringstid på 1602 år og blir brote ned til radon.

Ein bruker radium til å produsera radon til strålebehandling av kreft, noko som har gjeve namn til det norske Radiumhospitalet.

Stoffet er svakt sjølvlysande og vart derfor ei tid brukt til å måla visarar på klokker og måleinstrument. Dette slutta ein med på 1920-talet etter at meir enn hundre tidlegare målarar hadde døydd av å utsetjast for strålinga.

Blanda med beryllium gjer radium frå seg nøytron og kan brukast i fysikkeksperiment.

Sjå også

endre