Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkelEndra

Utvald artikkel   Kandidatar   Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020


I dag er det laurdag, 18. januar 2020Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Johan Cruijff:

Johan Cruijff (1947–2016) var ein nederlandsk fotballspelar og -trenar fødd i Amsterdam. Han spela for Ajax Amsterdam, FC Barcelona, Los Angeles Aztecs, Washington Diplomats, UD Levante og Feyenoord. Etter at han slutta som fotballspelar var Cruijff trenar for Ajax Amsterdam og FC Barcelona. Også her hadde han stor suksess.

Cruijff vann Gullballen som årets fotballspelar i Europa i 1971, 1973 og 1974. Han vart rekna som ein av dei beste spelarane i si samtid. Han vart halden fram som sentral i den såkalla totalfotballen som gav det nederlandske landslaget suksess i 1970-åra. Ei finte, Cruijff-vendinga, er oppkalla etter han. For å utføre finta, let Cruijff som han skulle til å sentre ballen. I staden for å sparke ballen, drog han den bak stambeinet med innsida av den andre foten. Samstundes vende han 180 grader og akselererte på utsida av forsvarsspelaren. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Dagmar av Danmark:

Dagmar av Danmark (død 24. mai 1212) var ei dansk dronning gift med kong Valdemar Sejr og mor til prins Valdemar den unge. Dagmar blei fødd i kongsborga Vyšehrad i Praha på slutten 1100-talet som prinsesse Margaretha (Markéta) av Böhmen. Foreldra hennar var Přemysl Ottokar I av Böhmen og den første kona hans, Adelheid av Meissen.

Lite er kjend om dronning Dagmar som person, men ho er framstilt på ein idealisert måte i mange danske folkeviser. Ifølgje Rydårbogen frå 1250 påverka ho Valdemar til å sleppa fri fienden sin, biskop Valdemar av Slesvig, i 1206. Omtalen i folkeviser teikner henne gjerne som ei mild, god, gufryktig og mykje omtykt ideell kristen dronning, ein kontrast til den upopulære etterfølgjaren sin Berengaria (Benggerd). Det er sett opp ein minnestatue av henne på Riberhus. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkelEndra

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Per Borten (1913–2005) var en Senterparti–politiker som var statsminister 1965–1971. Han ledet en borgerlig koalisjonsregjering (H, V, KrF og Sp).

Borten begynte sin politiske karrière som ordfører i Flå 1946–1955, og var stortingsrepresentant 1949–77. Han var fra 1955 også Senterpartiets formann.

Han ledet en koalisjonsregjering med sterke interne motsetninger, og han hadde en vanskelig jobb med å balansere de fire partienes ulike interesser. Det var den første langvarige borgerlige regjeringen siden 1935. Borten kom likevel ikke til å endre den politiske kursen i Norge nevneverdig, men bidro til å styrke velferdsstaten og offentlig sektor. Blant de viktigste sakene Borten-regjeringen fikk gjennomført, var innføringen av folketrygden, offentlighetsloven og pressestøtten. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Alice i Eventyrland (Alice's Adventures in Wonderland) er ei barnebok fra 1865 av den engelske forfatteren Lewis Carroll.

Boka beskriver piken Alices opplevelser i et forvirrende og ulogisk bakvendtland, der mange av figurene er basert på spillkort. Sammen med oppfølgeren Gjennom speilet (1871) regnes boka som et mesterverk i sjangeren drømmelitteratur; bøkene viser gjennom språk og innhold at drømmene har sin egen absurde logikk. Bøkene om Alice illustrerer også den engelske sansen for nonsenslitteratur, med ordspill, parodier og elegant tull. Boka er filmet flere ganger, blant annet en Disney-tegnefilm fra 1951. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkelEndra

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Smør er et mælkeprodukt, som bliver fremstillet ved at kærne fløde eller mælk. Kærningen separerer mælkefedtet fra kærnemælken. Det bruges som smørepålæg på brød, til at give grønsager smag og til madlavning som bagning, i sovs eller til pandestegning.

Det er mest almindeligt at fremstille smør fra komælk, men mælk fra bøfler, får, geder og yakokser kan også anvendes. 2% salt kan tilsættes både af hensyn til smagen og for at øge holdbarheden. Aromastoffer og konserveringsmidler bliver i nogle tilfælde også tilføjet. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Søvn hos dyr kan defineres som en adfærdsmæssig og fysiologisk tilstand som er kendetegnet ved nedsat bevidsthed, lille eller ingen respons på stimuli fra omgivelserne, motorisk passivitet og at den er dagligt regelmæssig,

således at: unddragelse af søvnen fører til en kompensatorisk forøget, længere og dybere søvn efterfølgende, og at individet har en artstypisk kropsstilling under søvnen Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkelEndra

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Stockholms historiska apotek inrättades från 1500-talets andra hälft till 1900-talets första hälft. Stockholms första apotek för allmänheten öppnade i mars 1575, då A.Busenius började sälja medikamenter som kungahuset inte behövde. Under 1600-talet anlades nio apotek i Stockholm.

Från 1900 till 1950 ökade antalet apotek i Stockholm från 20 till 56. Idag finns bara ett apotek kvar i Gamla stan; apoteket Korpen som går tillbaka till 1674 och då hette Örnen. Apoteksmarknaden var hårt reglerad och myndigheterna föreskrev ofta apotekens geografiska läge, deras namn och vad de fick sälja. Det krävdes ett apoteksprivilegium för att kunna öppna ett apotek. Detta privilegiesystem existerade ända tills 1971.

Bland Stockholms historiska apotek har idag bara apoteken Korpen, Ugglan och Storken kvar sin äldre officininredning. Ugglan är Sveriges äldsta apotek med verksamhet i över 210 år på samma plats vid Drottninggatan 59 och Storken är det kulturhistoriskt mest värdefulla i landet. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Carl Piper (1647–1716) var en svensk greve och statsman samt stamfader för ätten Piper. Han var en av kung Karl XII:s närmaste rådgivare.

Efter Karl XII:s trontillträde 1697 blev han utnämnd till kungligt råd och statsråd samt erhöll friherrlig och grevlig värdighet. År 1705 utnämndes han till överstemarskalk och räknades som Karl XII:s förste minister. Han deltog i fälttåget mot Ryssland men efter slaget vid Poltava 1709 råkade han i rysk fångenskap. Han tillbringade åren i Ryssland med att bistå de övriga svenska krigsfångarna.

Piper utövade ett stort inflytande både hos Karl XI och Karl XII, vilket gjorde honom mycket uppvaktad och avskydd bland svenska ämbetsmän och utländska sändebud. Hans gifte med den förmögna Christina Törne, och hans goda hushållning gjorde honom till en av Sveriges största jorddrottar på sin tid. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 5Endra

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 6Endra

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki