Opna hovudmenyen
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Innhaldsliste

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkelEndra

Utvald artikkel   Kandidatar   Kalender

Arkiv: 2004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019


I dag er det fredag, 24. mai 2019Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Ono no Komachi:

Ono no Komachi (ca. 825–ca.900) var ein japansk poet som levde ved keisarhoffet i den første helvta av Heian-perioden. Poesien hennar, som er djupt subjektiv, lidenskapleg og kompleks, var eit viktig førebilete for den poesien som voks fram i Japan i Heian-perioden, ein poesi som var prega av ein personleg tone og teknisk dugleik, attåt ei filosofisk og emosjonell djupne. I alt kjenner ein til snautt hundre dikt som er skrivne av Komachi. Livet og lagnaden hennar er også tema for fleire seinare no-skodespel.

Vi har særs få sikre opplysningar om livet til Ono no Komachi, og sogene som finst om henne er i mange høve ei salig blanding av historiske fakta og gissing. Historikarar meiner at ho kan ha vore dotter av herskaren i Dewa-provinsen, og at ho har vore hoffdame ved keisarhoffet i dagens Kyoto i midten av det 9. hundreåret. Det er sannsynleg at ho fekk minst eitt barn, sidan eitt av dikta i ein seinare, keisarleg diktantologi har «barnebarnet til Komachi» som forfattar. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Kaukasus:

Kaukasus er ei fjellkjede i Eurasia mellom Svartehavet og Kaspihavet i Kaukasia. Kaukasus utgjer to separate fjellsystem, Store Kaukasus og Litle Kaukasus. Det høgaste fjellet i Kaukasus er Elbrus.

Kaukasus vart forma for om lag 23,8–28,5 millionar år sidan på grunn av tektonisk platekollisjon der den arabiske kontinentalplata flytta seg nordover og kolliderte med den eurasiske plata. Fjellsystemet er ei forsetjing av Himalaya. Heile området får regelmessig kraftige jordskjelv på grunn av denne aktiviteten. Forkastingane i Anatolia i Tyrkia og Iran flyttar seg side om side og hindrar subduksjon av kontinentalplata på veg nordover. Dette er årsaka til at det er få vulkanar i Store Kaukasus. Litle Kaukasus er derimot stort sett danna av vulkansk aktivitet. Vulkanplatået Dzjavakheti i Georgia og dei omliggande vulkankjedene, som strekkjer seg inn i sentrale område av Armenia, er nokre av dei yngste og mest ustabile av dei geologiske formene i området. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkelEndra

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Europaparlamentet er en av EUs institusjoner. Det vedtar sammen med Rådet EUs lover og budsjett. Parlamentet velger Europakommisjonens president og kontrollerer Europakommisjonen. Det ledes av Europaparlamentets president, som er det høyest rangerte vervet i EU.

Europaparlamentet består av 751 representanter som velges ved alminnelige og direkte valg hvert femte år. Hvert medlemsland får minst seks, maksimalt 96 representanter i parlamentet. Representantene er organisert i åtte politiske grupper etter politisk ideologi, på tvers av medlemslandene. Et mindre antall representanter står utenfor de politiske gruppene. Det første direkte valg til Europaparlamentet ble avholdt i 1979. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Angelsaksisk litteratur eller gammelengelsk litteratur er den litteraturen som ble skrevet på angelsaksisk i løpet av Englands 600 års angelsaksiske periode, fra 400-tallet og fram til 1066. Disse tekstene omfatter sjangre som episk poesi, helgenbiografier, prekener, bibeloversettelser, lovverk, krøniker, gåter og andre. I alt er det blitt bevart rundt 400 manuskripter fra denne perioden.

Et av de viktigste verkene fra den angelsaksiske perioden er diktet Beowulf som har fått en status i England som et nasjonalepos. Den angelsaksiske krønike er betydningsfullt som en historisk dokumentasjon av perioden, mens det korte religiøse diktet Cædmons hymne fra 600-tallet er det eldste bevarte litterære verket på engelsk. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkelEndra

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Den britisk-zanzibariske krig blev udkæmpet 27. august 1896.

Krigen brød ud, efter at sultan Hamad bin Thuwaini, som velvilligt havde samarbejdet med det britiske kolonistyre, var død 25. august, og hans nevø, Khalid bin Barghash havde grebet magten ved et statskup. Idet briterne havde en anden foretrukken kandidat, Hamud bin Muhammed, beordrede de Khalid til at abdicere. Khalid nægtede og samlede en hær med ca. 2.800 mand og sultanens tidligere bevæbnede yacht, H.H.S. Glasgow. Mens Khalids tropper tog fat på at befæste paladset, samlede Royal Navy fem krigsskibe i havnen foran paladset og landsatte mandskabsgrupper.

På trods af sultanens sidste øjebliks forsøg på at forhandle om fred åbnede de britiske krigsskibe ild mod paladset om morgenen 27. august. Mens paladset styrtede sammen, og tabstallene steg, trak sultanen sig tilbage til det tyske konsulat, hvor han fik asyl. Beskydningen stoppede efter cirka 45 minutter, da Glasgow var sænket. Sammenstødet er siden blevet betegnet som historiens korteste krig, men målt på dræbte per sekund var denne krig næsten tre gange så blodig som anden verdenskrig. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Mao Zedong (1893–1976), også kendt som Formand Mao, var en kinesisk kommunistisk evolutionær, der blev kendt som nationsfader til Folkerepublikken Kina, som han ledede fra etableringen i 1949 og frem til sin død i 1976. Hans teorier, militærstrategier og politiske styre bliver omtalt i samlet form som maoisme.

Mao var en kontroversiel person, der bliver betragtet som en af de mest indflydelsesrige individer i nyere tid. Han er også kendt som en politisk begavet man, teoretiker, militærstrateg, digter og visionær. Hans støtter kreditterer ham for at få imperialismen ud af Kina, at have moderniseret nationen og opbygge den til en supermagt, fremme kvinders status i samfundet, forbedre uddannelse og sundhedsvæsen, samt at øge den forventede levealder i takt med at Kinas befolkning voksede. Hans kritikere har kaldt hans regime for autokratisk og totalitært, og det er blevet fordømt for at skabe masseundertrykkelse og ødelægt religiøse og kulturelle genstande og steder. Han har også ansvar for flere millioner kineseres død, et antal der bliver estimeret til mellem 30 og 70 millioner ofre. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkelEndra

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

God of War är ett actionäventyrsspel utvecklat av Santa Monica Studio år 2005 till Playstation 2. Det är den första delen i serien med samma namn och det tredje kronologiska spelet. Det är löst baserat på den grekiska mytologin och utspelar sig i det antika Grekland med hämnd som ett centralt motiv. Spelaren kontrollerar huvudpersonen Kratos, en spartansk krigare som tjänar de olympiska gudarna. Gudinnan Athena ger uppdraget till Kratos att döda krigsguden Ares, som lurade Kratos till att döda sin familj. Medan Ares belägrar Aten på grund av hans hat mot Athena ger sig Kratos ut för att hitta ett objekt som kan stoppa guden: den legendariska Pandoras ask.

God of Wars spelupplägg fokuserar på kombinationsbaserade strider, som uppnås genom spelarens främsta vapen – Blades of Chaos – och ett sekundärt vapen som förvärvas senare i spelet. God of War sålde fler än 4,6 miljoner exemplar världen över, vilket gör spelet till det elfte bästsäljande Playstation 2-spelet genom tiderna. Det betraktas som ett av spelkonsolens bästa actionäventyrsspel, och vann flera "Årets spel"-utmärkelser. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Munksnäs-Haga-planen var en stadsplan för västra Helsingfors skapad av Eliel Saarinen under början av 1910-talet. Planen gjordes i samarbete med Helsingfors stadsplanearkitekt Bertel Jung. Aktiebolaget M.G. Stenius bad Saarinen göra upp en stadsplan för de områden företaget ägde väster om Helsingfors. Den första versionen presenterades år 1911 och dominerades av monumentalism. Den kritik som Saarinen fick för sitt förslag till stadsplan för Canberra samma år gjorde att han minskade de formalistiska elementen i sitt följande förslag.

I sitt slutgiltiga förslag presenterade Saarinen avenyer i Haussmann-stil, intima bostadsområden inspirerade av Raymond Unwin och stora bostadsblock inspirerade av Otto Wagner. Munksnäs-Haga stadsplan förverkligades i liten skala. Gatunätet i Munksnäs härstammar från planen, men själva stadsdelen är byggd på 1930-talet då funktionalismens ideal inte mera motsvarade Saarinens idéer. Några få byggnader av Saarinen byggdes i Munksnäs. Planen användes dock av finländska arkitekter som en lärobok över stadsplanering. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 23Endra

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki