Wikipedia:Utvald artikkel

(Omdirigert frå Wikipedia:VA)
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er vald ut der.

Utvald artikkel endre

Utvald artikkel   Kandidatar   Kalender

Arkiv: Utvalde artiklar: 200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024

Diskusjonar: 200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024



I dag er det tysdag, 21. mai 2024Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Italiensk opera:

Italiensk opera er både kunstforma opera i Italia og opera skriven på italiensk. Operasjangeren oppstod i Italia rundt år 1600, og italiensk opera har halde fram med å spela ei to viktig rolle innan forma sidan. Dafne (1597) av Jacopo Peri er den eldste komposisjonen ein reknar som ein opera etter dagens definisjon. Opera fekk ei viktig ny retning då han nådde Republikken Venezia, der det fyrste offentlege operahuset, Teatro di San Cassiano, blei opna i 1637. Mange kjende operaer på italiensk blei skrivne av utanlandske komponistar, som Händel, Gluck og Mozart. Verk av innfødde italienske komponistar frå 1800- og det tidlege 1900-talet, som Rossini, Bellini, Donizetti, Verdi og Puccini, er nokre av dei best kjende operaene skrivne nokon sinne, og blir framleis framførte ved operahus over heile verda. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Otago-halvøya:

Otago-halvøya er ei lang, åskledd og oppriven fingerforma landtunge som utgjer den austlege delen av Dunedin på New Zealand. Ho er av vulkansk opphav, og dannar ei side i den eroderte dalen som no dannar Otago Harbour. Halvøya ligg søraust for Otago Harbour og går parallelt med kysten til Sørøya i 20 km. Ho er 9 km på det vidaste. Otago-halvøya er festa til fastlandet i sørvest med ei smal landtunge som er om lag 1,5 km vid.

Forstadane til Dunedin samlar seg i den vestlege enden av halvøya, og sju småbyar og lokalsamfunn ligg langs stranda mot Otago Harbour. Det meste av landet er tynt busett og består av bratte og opne beitemarker. Halvøya er tilhaldsstad for mange artar ville dyr, særleg sjøfuglar, selar, og pingvinar, og fleire økoturismeselskap er verksame i området. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel endre

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Den store røde flekken er et mursteinsrødt og oransjefarget høytrykksområde, som produserer en antisyklonisk storm i planeten Jupiters atmosfære. Flekken er det mest gjenkjennelige trekket på Jupiter, og er den største stormen i solsystemet. I 2017 var den så stor at 1,3 jordkloder kunne få plass der, og den kan observeres fra jorden med relativt små teleskoper.

Den ble sikkert observert i juli 1665 og har således eksistert i mer enn 350 år. Flekkens opprinnelse er ukjent, og man vet ikke hvordan slike strukturer kan bestå over så lang tid. ► Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Sandhornøya er den største øya i Gildeskål kommune i Nordland. Den har et areal på 103 km². Øya domineres av fjellet Sandhornet (993 moh). Sandhornøy bru over Tverrsundet forbinder øya med fastlandet og fylkesvei 17.

Om lag 200 mennesker bor fast på Sandhornøya. Næringslivet på øya har tradisjonelt vært dominert av jordbruk og fiskeri. Det er steinbrudd for kvarts i Stigan like ved Mårnes. I Våg, vest på øya, ligger Blixgården, hvor salmedikteren Elias Blix vokste opp. ► Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel endre

Utvald dansk artikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Irma er et dansk madmarked grundlagt i 1886, som siden 1982 har været ejet af Coop. Kæden er i dag Danmarks ældste og Europas næstældste, men har siden 2023 været under lukning.

Kæden bestod i 2022 af 68 butikker, hvoraf langt størstedelen ligger i Hovedstadsområdet; resten i større sjællandske provinsbyer. Butiksnettet er meget broget – fra store supermarkeder til mindre butikker i nærområderne. Kæden har på mange punkter været en pionér i dansk detailhandel, bl.a. var det den første kæde, der udsendte tilbudsaviser, ligesom kæden de senere år har haft en markant satsning på økologiske varer.

Som led i en sammenlægning af butiksformater internt i Coop, lukker Irma endeligt i 2024, og butikkerne bliver undervejs ombygget og erstattet med 365discount, den nye supermarkedskæde Coop eller Brugsen. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Lars Nielsen (født 1955) er en dansk tidligere langturscyklist fra Hobro. Han er Guinness Rekord-indehaver på flere ture.

Første rekord blev sat, da Lars Nielsen i 1989 cyklede diagonalt over USA og på 54 dage tilbagelagde 10.655 kilometer. Anden gang var da han i 1991 cyklede USA rundt på 80 dage og tilbagelagde 16.494 kilometer. Den tredje rekord satte han, da han i 1997 cyklede knap 5.000 kilometer på 23 dage i Norge.

Lars Nielsens længste tur var i 2001, hvor han cyklede mere end 20.000 km fra Tierra del Fuego på den sydlige spids af Sydamerika til Alaska. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel endre

Utvald svensk artikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022
Utvald svensk artikkel er vald ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Shangdynastin var en antik kinesisk bronsåldersdynasti som existerade från runt 1600 f.Kr. till 1046 f.Kr.

Dynastin styrdes av mycket vidskepliga kungar från den mytologiska stammen Shang. Dynastin grundades efter att kung Cheng Tang störtat den föregående Xiadynastin. Dynastin präglades av många krig och oroligheter, men även av stora tekniska framsteg, inte minst inom bronsgjutning som upplevde en guldålder under Shangdynastin. Shangdynastins guldålder var under kung Wu Dings regeringstid. Wu Ding bedrev många militära kampanjer mot de omgivande stammarna såsom Tufang (土方) och Guifang (鬼方) vilket resulterade i territoriella erövringar. Den långlivade dynastin föll slutligen efter slaget vid Muye då huset Zhou tog makten och bildade Zhoudynastin. Shangdynastin är den äldsta kinesiska dynastin med samtida skriftliga källor. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

System of a Down är ett amerikanskt alternativ metal-band från Kalifornien, grundat år 1994. De har i vissa fall ett flertal olika musikstilar i en och samma låt och det är därför är det svårt att kategorisera dem. Bandet består av Serj Tankian (sång), Daron Malakian (gitarr), Shavo Odadjian (elbas) och John Dolmayan (trummor).

Debutalbumet släpptes 1998 och tre av bandets senare album (Toxicity, Mezmerize och Hypnotize) har debuterat på plats nummer 1 på den amerikanska Billboard 200-listan. System of a Down har blivit nominerade till fyra stycken Grammy Awards, varav de har vunnit en gång (med "B.Y.O.B." år 2006). Deras senaste album Hypnotize släpptes i 2005.

Bandets samtliga medlemmar har släktingar som mördades under det armeniska folkmordet, och tillhör således den armeniska diasporan. Även om bandet inte vill beskriva sig som ett politiskt band har man engagerat sig för att sprida kunskap om det armeniska folkmordet och propagerat mot amerikansk militarism. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 23 endre

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 24 endre

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki