Platina

grunnstoff med kjemisk symbol Pt og atomnummer 78
78 IridiumPlatinaGull
Pd

Pt

Ds
Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol,
atomnummer
Platina, Pt, 78
Kjemisk serie Transisjonsmetall
Gruppe, periode, blokk 10, 6, d
Tettleik, hardleik 21450 kg/m3, 3,5 (ikkje SI)
Utsjånad Gråkvitt
Platina
Atomeigenskapar
Atommasse 195,078 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna) 135 (177) pm
Kovalent radius 128 pm
Ioneradius 94 pm (ladning: +2)
van der Waals radius 175 pm
Elektronkonfigurasjon [Xe]4f145d96s1
Elektron per energinivå 2, 8, 18, 32, 17, 1
Oksidasjonstrinn (oksid) +2, +4 (svak base)
Krystallstruktur Kubisk flatesentrert
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform Fast stoff
Smeltepunkt 2041,4 K (1768,2°C)
Kokepunkt 4098 K (3825°C)
Molart volum 9,09 cm3/mol
Fordampingsvarme 510 kJ/mol
Smeltevarme 19,6 kJ/mol
Damptrykk 0,0312 Pa ved 2045 K
Ljodfart 2680 m/s ved 25 °C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet 2,28 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet 130 J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet 9,66 MS/m
Termisk konduktivitet 71,6 W/(m·K)
Ioniseringspotensial 870 kJ/mol
1791 kJ/mol
Mest stabile isotopar
Iso-
top
Naturleg
førekomst
Halverings-
tid
 (ikkje SI)
NM NE MeV
(ikkje SI)
NP
190Pt 0,01% 650 mrd. år α 3,18 186Os
192Pt 0,79% (stabilt)
193Pt (kunstig) 50 år ε (?) 193Ir
194Pt 32,9% (stabilt)
195Pt 33,8% (stabilt)
196Pt 25,3% (stabilt)
198Pt 7,2% (stabilt)
SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerkt

Platina er eit metallisk grunnstoff med kjemisk symbol Pt og atomnummer 78. Det er eit transisjonsmetall i gruppe 10 i periodesystemet.

Elektronskala til platina

Platina er eit edelt metall og blir brukt i smykke og i legeringar. På grunn av den høge motstanden mot korrosjon og det svært låge damptrykket er platina hovudmaterialet i den internasjonale kilogram-standarden.

Finfordelt platina fungerer som katalysator for forbrenning av gassar og blir brukt i katalysatorar i bilar og i industri.

Visse organiske kompleks av platina-ion (Pt2+ eller Pt4+) blir brukte som cellegift i behandling av kreft.

Sjå også

endre