Opna hovudmenyen

Osmium

grunnstoff med kjemisk symbol Os og atomnummer 76
76 RheniumOsmiumIridium
Ru

Os

Hs
Os-TableImage.svg
Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol,
atomnummer
Osmium, Os, 76
Kjemisk serie Transisjonsmetall
Gruppe, periode, blokk 8, 6, d
Tettleik, hardleik 22610 kg/m3, 7 (ikkje SI)
Utsjånad Sølvaktig med blåskjær
Osmium
Atomeigenskapar
Atommasse 190,23 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna) 130 (185) pm
Kovalent radius 128 pm
Ioneradius 63 pm (ladning: +4)
van der Waals radius (?) pm
Elektronkonfigurasjon [Xe]4f145d66s2
Elektron per energinivå 2, 8, 18, 32, 14, 2
Oksidasjonstrinn (oksid) +4, +6, +8 (svak syre)
Krystallstruktur Heksagonal
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform Fast stoff
Smeltepunkt 3306 K (3033°C)
Kokepunkt 5285 K (5012°C)
Molart volum 8,52 cm3/mol
Fordampingsvarme 627,6 kJ/mol
Smeltevarme 31,8 kJ/mol
Damptrykk 2,52 Pa ved 3300 K
Ljodfart 4940 m/s ved 20 °C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet 2,2 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet 130 J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet 10,9 MS/m
Termisk konduktivitet 87,6 W/(m·K)
Ioniseringspotensial 840 kJ/mol
1600 kJ/mol
Mest stabile isotopar
Iso-
top
Naturleg
førekomst
Halverings-
tid
 (ikkje SI)
NM NE MeV
(ikkje SI)
NP
184Os 0,02% >5,6×1013 år α (?) 180W
185Os (kunstig) 93,6 døgn ε 1,013 185Re
186Os 1,58% >2,0×1015 år α 2,822 182W
187Os 1,6% (stabilt)
188Os 13,3% (stabilt)
189Os 16,1% (stabilt)
190Os 24,6% (stabilt)
191Os (kunstig) 15,4 døgn β 0,314 191Ir
192Os 41,0% (stabilt)
193Os (kunstig) 30,11 døgn β 1,141 193Ir
194Os (kunstig) 6 år β 0,097 194Ir
SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerkt

Osmium er eit sjeldant grunnstoff med atomnummer 76 og kjemisk symbol Os. Det er eit transisjonsmetall.

Særskilde kjenneteiknEndra

Osmiummetall har veldig høg tettleik.

BrukEndra

Osmium vert brukt i legeringar.

Osmium(VIII)oksid   vert nytta som oksidasjonsmiddel i organisk kjemi.

HistorieEndra

Smithson Tennant oppdaga osmium i 1803.

Førekomst og utvinningEndra

Osmium vert gjerne funne saman med andre sjeldne grunnstoff som ruthenium, rhodium, palladium, iridium og platina.

KjemiEndra

Osmium dannar stabile sambindingar i høge oksidasjonstrinn.

TryggleikEndra

Osmiumtetroksid (OsO4) er giftig.

Sjå ogsåEndra

BakgrunnsstoffEndra